اهمیت علم و عالم در کلام امام هادی علیه السلام
از امام حسن عسکری علیهالسلام نقل شده: به امام هادی علیهالسلام خبر رسید که مردی از فقهای شیعه با بعضی از ناصبیها مناظره نموده و آن ناصبی را محکوم و رسوا نموده است. روزی آن دانشمند شیعه خدمت امام هادی علیهالسلام شرفیاب شد جمعی از بنیهاشم و علویها خدمت حضرت بودند. حضرت در صدر مجلس جایی بالاتر از بقیه مکانهای مجلس، نشسته بود، وقتی که آن دانشمند وارد گردید حضرت او را نزد خود طلبید و در کنار خود نشاند و توجه خود را به او معطوف نمود.
![](https://afsaran.ir/wp-content/uploads/2024/07/13468516_187.jpg)
کار حضرت بر اشرافی که حاضر بودند سنگین آمد. علویها به احترام آن حضرت اعتراض نکردند ولی بزرگ بنیهاشم زبان به اعتراض گشود و گفت: یا بن رسولالله! این گونه شخص عامی را بر بزرگان از آل ابیطالب علیهالسلام و آل عباس مقدس میداری؟!
حضرت فرمود: مواظب باشید از کسانی نباشید که خدا در مذمت آنان فرموده است: (الم تر الی الذین اوتوا نصیبا من الکتاب یدعون الی کتاب الله لیحکم بینهم ثم یتولی فریق منهم و هم معرضون). «مگر نگاه نمینمایی به کسانی که بهرهای از کتاب به آنها داده شده به کتاب خدا دعوت میشوند، پس گروهی از آنها پشت میکنند و رو میگردانند».
پس از آن حضرت فرمود: راضی هستید که قرآن میان ما داور و حکم باشد؟ گفتند: آری. فرمود: مگر خدا نفرموده است: «یا ایها الذین آمنوا اذا قیل لکم تفسحوا فی المجالس فافسحوا یفسح الله لکم و اذا قیل انشزوا فانشزوا یرفع الله الذین آمنوا منکم و الذین اوتوا العلم درجات) . «ای کسانی که ایمان آوردهاید وقتی که به شما گفته شد در مجالس جا باز نمایید، جا باز کنید که خدا به شما گشایش میدهد و وقتی که گفتند: برخیزید، برخیزید خداوند مرتبهی کسانی از شما که ایمان آوردهاند و مرتبهی صاحبان علم را درجاتی بالا میبرد». خدا راضی نشده برای عالمی که ایمان دارد مگر اینکه او را بر مومنی که علم ندارد رفعت و برتری دهد همان گونه که راضی نشده مگر این که مومن را بر غیر مومن برتری دهد.
شما که به من اعتراض میکنید که چرا این فقیه و دانشمند را بر شما برتری دادم و او را در کنار خود جای دادم، بگویید آیا خدا در مقام بیان فضیلت و برتری افراد چه فرموده است: آیا فرموده: خداوند بالا میبرد مرتبهی کسانی را که ایمان آوردهاند و مرتبهی کسانی که صاحب علم هستند یا اینکه فرموده: یرفع الذین اوتوا شرف النسب درجات؛ بالا میبرد رتبه کسانی که دارای شرافت نسب هستند. و مگر خداوند نفرموده: (هل یستوی الذین یعلمون و الذین لا یعلمون) مگر کسانی که میدانند با کسانی که نمیدانند مساویند؟ اگر با آیات قرآن که بعضی از آن تلاوت شد آشنا هستید چرا به من در ارتباط با احترامی که از این عالم به جا آوردم اعتراض مینمایید؟ شکستی که این عالم به آن ناصبی داده است در مقام بیان و حجت و دلیل از هر شرافت نسبی بالاتر است.